Tsegmee's world: Outsourcing in Mongolia

Өнөөдөр та бүхэнтэйгээ нэгэн сонирхолтой сэдвээр ярилцаж санаа бодлоо солилцое гэж бодлоо. Өнөөдрийн сэдэвт Монголд аутсорсингийн (outsourcing) салбарыг хөгжүүлэх боломж байгаа юу? гэсэн асуултанд хариулт олохыг зорьж энэ сэдвээр өөрийнхөө санал бодлыг толилуулахыг хичээлээ. Би уг нь энэ сэдвээр нэг бичлэг оруулая гэж бодоод л яваад байдаг юм. Яагаад ч юм тохироо нь бүрдэхгүй байсаар байгаад өдий хүрчлээ. Өнөөдөр харин их олзуурхууштай үйл явдал болж намайг энэ сэдвээр бичлэг оруулахад их дэм болж өглөө. Амралтын өдөр тохиосных ямар ч л байсан нэг бичлэг блогдоо оруулна даа гэж бодоод бичлэгийнхээ сэдвийг хайгаад интернетээр тэнүүчилж явтал хэдэн сонирхолтой видео оллоо шүү. 1. "30 days outsourcing in India" гэсэн нэртэй нэвтүүлэг бөгөөд нэгэн Компьютерийн программч мэргэжилтэй Америк залуу outsourcing гэдэг зүйлээс болж ажлаасаа халагдана. Өөрийнхөө ажлыг эргүүлж авахын төлөө бас ямар хүмүүс ажлыг нь булааж байгаа талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл цуглуулахаар Энэтхэг явж тэнд амьдарсан 30 хоногынхоо талаар өгүүлж байгаа юм. (Энэ видеог би өөөрийн водподдоо хийсэн байгаа. Та сонирхвол http://tsegmeemovie.vodpod.com/ руу ороод эсвэл энэ баруун талд байгаа видео цонхноос олоод үзээрэй. Олон хүн үзээсэй гэсэн үүднээс мөн энэ бичлэгдээ ч гэсэн тус видео давхар орууллаа. Аль өөртөө тохиромжтойг нь сонгоод үзээрэй.)

2. Discovery Channel-aaс гаргасан "The other side of outsourcing" - бас л Энэтхэгийн outsourcing-ийн салбарын талаар мөн энэ шинэ салбарын хөгжил жирийн энэтхэгчүүдийн амьдрал яаж нөлөөлж байгаа талаар маш сонирхолтой мэдээллүүд харуулсан нэвтрүүлэг юм. (Энэ видеог би өөөрийн водподдоо хийсэн байгаа. Та сонирхвол http://tsegmeemovie.vodpod.com/ руу ороод эсвэл энэ баруун талд байгаа видео цонхноос олоод үзээрэй. Олон хүн үзээсэй гэсэн үүднээс мөн энэ бичлэгдээ ч гэсэн тус видео давхар орууллаа. Аль өөртөө тохиромжтойг нь сонгоод үзээрэй.) Эдгээр нэвтрүүлгүүдийг үзээд ер нь яагаад монголд outsourcing-ийн салбарыг хөгжүүлж болохгүй гэж ? гэсэн бодол толгойд орж ирж энэ сэдвээрээ та бүхэнтэйгээ санаа бодлоо хуваалцая гэж бодоод энэ бичлэгээ орууллаа.

Уг нь манай монголчуудын чихэнд нэлээд хэдэн жилийн өмнөөс л энэ аутсорсинг гэдэг нэр томьёо сонсогдож эхэлсэн билээ. Зарим нэгэн улс төрчдийн амнаас энэхүү үг нэлээд л олон гарах боллоо. Тэр дундаа Зандаахүүгийн Энхболд бол анх энэ аутсорсингийн талаар ярьж эхэлсэн хүн гэж хэлж болох юм. Хачирхалтай нь одоо болтол дорвитой арга хэмжээ авсан юм алга. Арга хэмжээ аваагүй ч гэждээ зайлуул юм хийж л байгаа байх л даа, хүчин мөхөсдөөд байгаа юу, дэмжих хүмүүс цөөн байна уу лав л бидний нүдэнд харагдаж гарт баригдах зүйл одоогоор алга л байна. Баахан л аутсорсинг гээд яриад байдаг ер нь энэ юу гэсэн үг юм бэ ? Outsourcing гэдэг нь энгийн үгээр бол аль нэг байгууллага зардлаа багасгах үүднээс гадны орноос интернэт, цахилгаан холбоогоор дамжуулан хямд ажиллах хүч хөлсөлж байгааг хэлж байгаа юм. Өөрөөр хэлэх юм бол та бараг эх орондоо бүүр цаашлах юм бол гэртээ сууж байгаад л гадаадын компанид ажил хийж болно гэсэн үг. Өнөөдөр дэлхийд энэхүү аутсорсингоор хамгийн их ашиг, амжилт олж түүнийгээ дагаад иргэдийнх нь амжиргаа нь хурдацтай дээшилж байгаа улс бол яах аргагүй Энэтхэг улс юм. Хэрэв та Энэтхэгийн аут сорсингийн талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл авахыг хүсвэл энд дарж (Outsourcing in India -from wiki) үзээрэй. Хэрэв та аутсорсингийн чиглэлээр хамгийн их ашиг олж байгаа компаниудын жагсаалтыг харая гэвэл энд дарна уу. Салбартаа хамгийн хүчирхэгт тооцогдох Microsoft, IBM, American Express, АОL, Siemens, Тоshiba, Sony, гэх мэт том компаниуд Энэтхэг, Филиппин зэрэг улсуудаас ажиллах хүч авах сонирхол өдөр ирэх тусам нэмэгдсээр л байна. Юу ингэж энэ улсуудруу татаад байна вэ? гэхээр Хямд Ажиллах хүч. Жишээ аваад үзэе л дээ. Дундаж америк ажилчинд цагт 15 доллар төлж байна гэж төсөөлөе, тэгэхэд Энэтхэгт яг энэ хүнтэй адилхан ажлын бүтээмжтэй, чадвартай хүн 2 доллараар ажиллах сонирхолтой байна. Ингэхээр компаниуд зардлаа багасгаж ашигаа нэмэгдүүлэх зорилгоор америкчуудаа цомхотгож оронд энэтхэгээс ажилчин авах сонирхолтой болж байгаа юм. Хэрэв манай залуучууд англи хэлнийхээ мэдлэгийг маш эрчимтэй дээшлүүлээд Outsourcing хийх боломжтой мэргэжлээр боловсрол эзэмшиж чадах юм бол энэ том хөдөлмөрийн зах зээлээс өндөр цалинтай ажил олох боломж маш их байна. Энэ их том гүрнүүд л гэхэд аутсорсингоос сая саяаар ажлын байр олж байхад манай монголчуудад бол уг нь хэдхэн мянга л байхад улсад маань маш их том дэвшилт авчрах юм. Ямар ажил аутсорсингоор хийх боломжтой вэ ? Tехник технологи хөгжсөн өнөө үед бол бараг ямар ч ажлыг хийх боломжтой болчихсон байна дөө. Өдөр ирэх тусам л шинэ шинэ ажлын байрууд үүсч байна. Өнөөдрийн байдлаар энэхүү аутсорсингийг хамгийн их өргөн хэрэглэж байгаа салбарууд гэвэл:

call center,(телемаркетинг - telemarketing)
customer service, customer support center (хэрэглэчийн үйлчилгээний газар),
information technology (мэдээллийн технологи),
хүний нөөц (human resource),
бизнес судалгаа (business research, marketing research), гэх мэт маш олон салбар нэрлэж болноо.

Хамгийн их өргөн тархсан ажил гэвэл:

бүх төрлийн компьютерийн мэргэжилтэн, (computer programmer, web designer, computer engineer, animation, gaming industry)
харилцагчийн үйлчилгээний ажилтан, (customer call representative, online customer chat representative, customer service manager, phone operator)
бүх төрлийн, бүх салбарын инженер
бизнес, маркетингийн ажилтан (business analyst, researcher, manager,)
хуульч гэх мэт (lawyer, adviser, consulting officer)

Үүгээр ч зогсохгүй маш олон төрлийн мэргэжлүүдийг дурдаж болно. Сонсохнээ зарим монгол залуучууд маань аль хэдийн энэ аутсорсингийн үр шимийг хүртэж гадаадын томоохон компаниудад монголоосоо ажиллаж байгаа гэнэ шүү. Ялангуяа компьютерийн мэргэжилтэй залуус. Харин харилцагчийн үйлчилгээний чиглэлээр бол сонсогдоогүй. Уг нь энэ чиглэлийн ажлыг монголд хэрэгжүүлбэл олон хүнийг хамруулах боломж ихтэй байгаа юмдаа. Яагаад гэхээр энэ ажил маань нэг их нарийн мэргэжил шаардаад байх юм байхгүй. Хамгийн гол нь англи хэлээр чөлөөтэй ярьж байхад болж байгаа юм. Үргэлжлэл бий...